HİZMETLER

Telif Hakları

1 - Telif Hakları Nedir?

Türkiye’de telif halkları 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) ile korunur. Fikri hakların konusu, yasalarda belirlenen ve tanımlanan ‘eser’ lerdir. Kanun, ilim ve edebiyat eserleri (bilgisayar programları dahil), musiki eserleri, güzel sanat eserleri ve sinema eserlerini konu almaktadır ve bu alanlardaki eserlerin sahiplerine manevi ve mali olmak üzere iki grupta ele alınan haklar tanımaktadır.

Manevi haklar, eser sahibinin, eserinin sahipliğini üstlenme ve eserinin özelliğine ve bütünlüğüne saygı gösterilmesi ile ilgilidir. Mali haklar ise eser sahibinin eserinden kazandığı geliri ifade eden işleme, çoğaltma, yayma ve temsil etme haklarıdır.

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında eserler;

• 1. İlim ve Edebiyat Eserleri
• 2. Musiki Eserleri
• 3. Güzel Sanat Eserleri
• 4. Sinema Eserleri
• 5. İşleme Eserler
• 6. Bilgisayar Programları (İşleme eserler kapsamında kabul edilmektedir)
• 7. Veri Tabanları (İşleme eserler kapsamında kabul edilmektedir)

Kanunda yer alan işleme eser türleri şunlardır:

Tercümeler; roman, hikâye, şiir ve tiyatro piyesi gibi eserlerden birinin bu sayılan nevilerden bir başkasına çevrilmesi; musikî, güzel sanatlar, ilim ve edebiyat eserlerinin film haline sokulması veya filme alınmaya ve radyo ve televizyon ile yayıma müsait bir şekle sokulması; belli bir maksada göre ve hususî bir plân dahilinde seçme ve toplama eserler tertibi; henüz yayımlanmamış olan bir eserin ilmî araştırma ve çalışma neticesinde yayımlanmaya elverişle hale getirilmesi; bir bilgisayar programının uyarlanması, düzenlenmesi veya herhangi bir değişim yapılması; belli bir maksada göre ve hususi bir plan dahilinde verilerin ve materyallerin seçilip derlenmesi sonucu ortaya çıkan bir araç ile okunabilir veya diğer biçimdeki veri tabanları.

3. Tescilli Coğrafi İşaretin Korunmasına Dönük Avukatlık Hizmeti.

2 – Eser Sahibi Kimdir?

Eser sahibi, eseri meydana getirendir. İşleme ve derlemenin eser sahibi, asıl eser sahibinin hakları mahfuz kalmak kaydıyla eseri işleyendir. Sinema eserlerinde ise yönetmen, özgün müzik bestecisi eserin birlikte sahibidir.

Eserin meydana getirilmesi ile birlikte ayrıca bir tescile gerek olmaksızın eser sahibi kanunun eser sahibine tanıdığı hak ve yetkilere sahip hale gelmektedir. Fakat uyuşmazlık halinde mahkeme nezdinde ispat açısından bir tespite ihtiyaç vardır.

Eser sahibinin hakları yaşamı süresince ve ölümünün ardından yetmiş yıl süreyle korunur.

3 – Eser Sahibinin Hakları

Eser sahibinin hakları manevi haklar ve mali haklar olmak üzere iki bölümde incelenmektedir.

Manevi haklar

Kişiye bağlı olan bu hakların mirasla ya da sözleşmeler ile devrolunması mümkün değildir. Kanunda sınırlı sayıda olmak suretiyle sayılan eser sahibinin manevi hakları şunlardır:

• Umuma arz salahiyeti (FSEK m.14)
• Adın belirtilmesi salahiyeti (FSEK m.15)
• Eserde değişiklik yapılmasını menetmek salahiyeti (FSEK m.16)
• Eser sahibinin malik ve zilyede karşı hakları (eserin asıllarından geçici süre yararlanma hakkı, aslın malikinin eseri bozmama ve eser sahibinin haklarına zarar vermeme yükümlülüğü) (FSEK m.17)

Mali haklar

Henüz alenileşmemiş bir eserden her şekilde faydalanma hakkı münhasıran eser sahibine aittir. Eser sahibi kanunda sayılan haklar kapsamında eserden ekonomik olarak faydalanabilecektir. Eser sahibinin ölümü halinde mirasçılarına devrolan bu hakların kanuna uygun olarak düzenlenmiş sözleşmeler ile başkalarına devri de mümkündür. Eser sahibinin mali hakları şunlardır:

• İşleme hakkı (FSEK m.21),
• Çoğaltma hakkı (FSEK m.22),)
• Yayma hakkı (FSEK m.23),
• Temsil hakkı (FSEK m.24),
• İşaret, ses ve görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletim hakkı (FSEK m.25),
• Pay ve Takip hakkı (FSEK m.45)

4- Bağlantılı Haklar

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 1/B maddesinde, eser sahibinin haklarına zarar vermemek kaydıyla ve eser sahibinin izniyle bir eseri özgün bir biçimde yorumlayan, tanıtan, anlatan, söyleyen, çalan ve çeşitli biçimlerde icra eden sanatçıların, bir icrayı veya sair sesleri ilk defa tespit eden yapımcının ve radyo-televizyon kuruluşlarının komşu haklara sahip olduğu, bu komşu hak sahipleri ile filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren film yapımcılarının sahip olduğu haklara da "bağlantılı haklar" denilmektedir.